Doğumdan sonra normale dönme süreci

DOĞUM SONRASINDA OLUŞABİLECEK SORUNLAR
DOĞUM SONRASINDA KARŞILAŞILABİLECEK ÖNEMLİ DURUMLAR

Doğumdan sonra normale dönme süreci 6 haftayı bulacaktır.Bu dönemde olabildiğince dinlenmeye çalışılmalı ve anneyi yoracak şeylerden kaçınılmalıdır. Ayrıca sezeryan ile doğum yaptıysanız 2 hafta içinde, normal yoldan doğum yaptıysanız 6 hafta içinde doktor kontrolü planlanmalıdır.

Sıklıkla lohusalık dönemi anneler için sessiz geçer ancak aşağıdaki yakınma ya da belirtilerden birini gözlemlediğinizde doktora başvurmalı ve gerekli tetkik ve tedavinin yapılmasını sağlamalısınız.

Aşağıda yaralan belirtiler sizde mutlaka normal dışı bir durum varlığını göstermezler, ancak mutlaka doktor incelemesi gerektirirler:
– 37,7 derece ve üzeri ateş
– Saatte bir ped değiştirecek düzeyde kanama
– Hastanedekinden daha fazla kızarıklık, akıntı veya kesi ağrısı
– İdrar yaparken yanma
– Bacağınızda sıcak kırmızı sert ve ağrılı bir bölge
– Memede kırmızı çizgiler veya sıcak, sert ve yumrulu bir bölge (Mastit)
– Bulantı veya kusma
– Şiddetli düzeyde ve iyileşmeyen üzüntü veya depresyon duyguları

Dikkat edilmesi gereken hususlar:
– Perine bölgesindeki ağrı yan yatarak hafifletilebilir yada ortası boş şişirilebilir köpükten bir yastığa oturmak denenebilir.
– Gebelik ve doğum sırasında sıklıkla hemoroid gelişir. Bunlar oturma banyoları ve kremlerle hafifletilebilir.
– Perine yırtığı veya epizyotomi varsa hızla iyileşecektir ancak yinede ağrılı olabilir bu bölge temiz tutulmalıdır. Yıkandıktan sonra hafifçe kurulanmalı sürterek kurulama yapılmamalıdır.
– Eğer epidural anestezi ile doğum yaptıysanız başınızda ve omzunuzda ağrılar hissedebilirsiniz.
– İki ila altı hafta boyunca kanama devam edebilir. Emziriyorsanız kanama daha çabuk sona erer.Lohusalık döneminde kanama gittikçe azalarak rengi koyulaşır.
– Özellikle emzirirken rahmin eski haline dönmek için yaptığı kasılmalardan dolayı karında kasıklara vuran ağrılar olabilir. Kasılmalar çok şiddetli ise ağrı kesiciler kullanılabilir.

En az iki adet vücut ısısı ölçümünde ateşin 37,7 derece ve üzerinde olması durumunda genellikle süt ateşi düşünülür. Bunun dışında endomiyometrit (rahim ve rahim iç zarı enfeksiyonu) ve idrar yolu enfeksiyonu lohusalıkta sıklıkla ateş yapan iki enfeksiyon türüdür.

Epizyotomi yarasının enfeksiyonu, sezaryen cilt ve cilt altı yarası enfeksiyonu da ender olarak ateşe neden olabilirler. Ayrıca ateş, lohusalıkta tesadüfen geçirmekte olduğunuz diğer bir enfeksiyonun (grip, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi) belirtisi olabilir.

Doğum sonrasında vajinal akıntı normaldir ancak akıntının özelliği loğusalığın dönemine göre farklılıklar gösterir.
Loğusalık akıntısına “löşi” adı verilir ve bu akıntı doğumdan sonraki 4-6 hafta boyunca devam eder. Doğumdan sonra ilk günlerde kanama şeklinde olan bu akıntı zamanla pembeleşir, daha sonra rengi sararır ve nihayet beyazlaşarak loğusalık bittiğinde tümüyle biter.Bu özelliklerin dışındaki her akıntı doktor tarafından değerlendirilmelidir zira; ateş, karın ağrısı ve kötü kokulu akıntı bir endomiyometrit (rahim ve rahim iç zarı enfeksiyonu)in göstergesi olabilir.

Normal doğum yapanlar taburcu olduktan sonra

NORMAL DOĞUM YAPANLARA ÖNERİLER
Normal doğum yapanlar genellikle doğumdan sonra 24 saat içerisinde taburcu edilirler. Bundan sonra annenin  lohusalık döneminde evde kendisi ve bebek açısında dikkat etmesi gereken bazı hususlar vardır.

Normal doğum yapanlar:
– Eğer normal doğum sırasında epizyotomi (doğum kesisi) uygulanmışsa, dikiş bölgesinin bakımını ve temizliğini ihmal edilmemelidir. Epizyotomi uygulanmadan normal doğum yapanlar vajina bölgesine herhangi bir bakım veya pansuman uygulamazlar.
– Bebeğinize ilk 6 ay sadece anne sütü verin. Bu konu hakkında detaylı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Emzirmek sadece bebek için değil anne için de birçok fayda sağlar.
– Normal doğum yapanlar hastaneden taburcu olurken reçete edilen ilaçları evde mutlaka kullanmalıdır. Bu ilaçlar süt ile geçer ve bebeğe zarar verir diye düşünülmemelidir.
– Mümkün olduğunda dinlenme ve uykuya vakit ayrılmalıdır.
– Normal doğum yapanlar doğumdan sonra çok kısa sürede normal hayatlarına dönebilecek şekilde hızlı iyileşirler. Bu nedenle doğum sonrası egzersiz ve spora erken başlayabilirler. Bu annenin gebelik öncesi formuna ve kilosuna hızla kavuşmasını sağlar. Doğum sonrası kilo vermek, egzersiz ve spor hakkında detaylı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
– Doğumdan sonra başlayan löşi denilen kanama yaklaşık bir ay azalarak devam edecektir. Bu kanama için sadece ped kullanılmalıdır, tampon kullanılmamalıdır.
– Normal doğum yapanlar cinsel ilişkiye ortalama doğumdan bir ay sonra başlayabilirler. Ancak bu süre varsa dikiş bölgesinin durumuna ve annenin genel durumuan göre değişebilir.
– Normal doğum yapanlarda göbek şişliğinin eski haline dönmesi için en faydalı hareket egzersiz yapmaktır ve gereğinden fazla aşırı, zararlı besinlerle beslenmemektir. Göbek bölgesinin düzelmesi için korse veya krem, ilaç önerilmez, faydasızdır. Anne düzenli beslenme ve egzersize devam ettikçe göbek bölgesi hızla düzelecektir.
– Bebeğin kontrolleri, tahlilleri ve aşıları zamanında aksatılmadan yaptırılmalıdır.
– Kendinizde aşırı mutsuzluk, karamsarlık, değersiz hissetme gibi duygular hissediyorsanız hemen doktorunuza başvurmalısınız. Doğum sonrası depresyon hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
– Normal doğum yapanlar taburcu olduktan sonra kadın doğum doktorunun belirlediği tarihte mutlaka kontrole gitmelidir. Genellikle doğumdan bir hafta sonra kontrol olur. Muayenede epizyotomi dikişi iyileşmiş mi, rahim veya kanama ile ilgili bir problem var mı, göğüslerle ve emzirme ile ilgili bir problem var mı gibi kontroler yapılır.
– Normal doğum yapanlarda uygulanan doğum kesisi (epizyotomi) için atılan dikişler genellikle kendiliğinden eriyen ve alınmayan dikiş malzemeleri ile atılır. Bu dikişler alınmaz ve kendiliğinden kaybolur. Doktorunuz aksi bir durum belirtmedikçe böyledir.
– Doğum sonrası korunma yöntemlerinden size uygun olanını doktorunuza danışarak uygulayın. Emzirmek hamile kalmayı engerler diye düşünmeyin. Doğum sonrası korunma yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
– Normal doğum yapanlarda adetlerin başlaması eğer anne çok düzenli emziriyorsa 6 aya kadar (bazen 1 yıl) sürebilir. Çok düzenli emzirmeyen anneler genellikle doğumdan 2-3 ay sonra adet görmeye başlarlar.
– Normal doğum yapanlar kanama veya akıntı gibi nedenlerden dolayı vajina içerisini su veya başka maddelerle asla yıkamamalıdır. Kanama ve akıntı ortalama bir ay içerisinde kendiliğinden azalacaktır.

İKİZDEN İKİZE TRANSFÜZYON SENDROMU

İKİZDEN İKİZE TRANSFÜZYON SENDROMU (İİTS) (TTTS)
İkizden İkize Transfüzyon Sendromu (İİTS) (Twin to Twin Transfusion Syndrome) (TTTS)
Monokoryonik ikizlerde yani ikizlerin tek ortak bir plasentaya sahip olduğu durumlarda görülen bir komplikasyondur. Dikoryonik yani ayrı birer plasentaya sahip ikiz gebeliklerde görülmez. Bebeklerin ortak plasentaları arasında oluşan kan akımı ortaklığından dolayı oluşan bir durumdur. Daha fazla kan akımı olan bebeğe alıcı bebek, daha az kan akımı olan bebeğe ise verici bebek denir. Monokoryonik ikizlerin yaklaşık yüzde 15’inde görülür. İİTS’nin sonraki gebeliklerde tekrarlama riski son derece düşüktür.

Tanı:
Ultrasonda aşağıdaki durumların görülmesi İİTS (TTTS) geliştiği şeklinde şüphe yaratır:
– Fetuslar arasında %20’den fazla ağırlık farkı olması
– Amniyotik keseleri arasında büyüklük farkı olması
– Kordon kalınlıkları arasında fark olması
– Plasentanın tek olması
– Alıcı bebekte kalp yetmezliği bulguları olması
– Alıcı fetusta polihidrasmios (suyunun fazla olması), verici fetusta oligohidramnios (suyunun az olması)
– Cinsiyetlerin aynı olması
– Alıcı bebekte idrar torbasının büyük olması, verici bebekte küçük olması
– Bebeklerden birinde hidrops izlenmesi (kalp etrafında ve akciğerlerde sıvı toplanması, karın boşluğu içinde sıvı olması, ciltte ödem)

Ciddi oligohidramniyos mevcut olan durumlarda verici fetus kenarda sıkışmış halde izlenir, buna stuck twin sendromu denir.

TTTS’nin ultrason ve doppler bulgularından faydalanılarak Quintero evreleme sistemine göre evreleme yapılır (kaynak). Bu sisteme göre:
– Evre 1: Verici ikizin mesanesinde idrar vardır.
– Evre 2: Verici ikizin mesanesinde idrar izlenmez.
– Evre 3: Anormal doppler bulguları  vardır.
– Evre 4: İkizlerden birinde hidrops vardır.
– Evre 5: İkizlerden biri veya ikisi ölmüştür.

Tedavi:
Tedavi için amnion sıvısı olan bebeğin sıvısının gebelik boyunca gerektikçe alınması yani amniyoredüksiyon işlemi yapılabilmektedir. Bebekler arasındaki amniyon zarının bir iğne ile yırtılması (septostomi) işlemi de suyu az olan bebeğ amnion sıvısı geçmesini sağlayarak fayda sağlayan bir işlemdir. Plasentada bağlantı halinde olan damarlara lazer uygulaması yapılarak bebekler arasında kan akışı engellenmeye çalışılmaktadır. Bebeklerin yaşayabileceği uygun gelişimi tamamladıkları düşünüldüğünde doğum gerçekleştirilir.